Hesaplama aracı · 2026 tarifeleri
Hapis cezası hesaplama (TCK 61)
Temel cezayı ve uygulanacak artırım ve indirimleri seçin; TCK m. 61’deki sırayla her adımı, sonuç cezayı ve erteleme, seçenek yaptırım ve HAGB ihtimalini görün.
Temel cezayı ve uygulanacak artırım ve indirimleri seçin; TCK m. 61’deki sırayla her adım, sonuç ceza ile erteleme, seçenek yaptırım ve HAGB ihtimali burada görünür.
Ceza hangi sırayla hesaplanır?
Hâkim önce, suçun işleniş biçimini, zarar veya tehlikenin ağırlığını ve failin kusurunu dikkate alarak kanundaki alt ve üst sınır arasında temel cezayı belirler. Ardından artırım ve indirimler kanunda yazılı sırayla tek tek uygulanır; her adım bir önceki adımın sonucu üzerinden yapılır:
- Nitelikli hâllerSuçun daha ağır ya da daha az cezayı gerektiren hâlleri; birden fazlaysa önce artırım, sonra indirim yapılır.
- Olası kast veya bilinçli taksirOlası kastta ceza 1/3 – 1/2 indirilir; bilinçli taksirde 1/3 – 1/2 artırılır.
- Teşebbüs, iştirak, zincirleme suçTeşebbüste 1/4 – 3/4 indirim; yardım edende yarı indirim; zincirleme suçta 1/4 – 3/4 artırım.
- Haksız tahrik, yaş ve akıl sağlığıHaksız tahrikte 1/4 – 3/4 indirim; 15 – 18 yaşta 1/3, 12 – 15 yaşta yarı indirim; kısmi akıl hastalığında en çok 1/6 indirim.
- Şahsi indirim nedenleri ve takdiri indirimEtkin pişmanlık gibi şahsi nedenler, en son da takdiri indirim (1/6’ya kadar).
Hesapta bir ay otuz gün, bir yıl on iki ay kabul edilir ve her adımda bir günün küsuratı hesaba katılmaz. Süreli hapis cezasında sonuç ceza otuz yılı geçemez.
Müebbet cezalarda karşılıklar ve oranlar
Müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları oranla indirilemez; kanun her kural için ayrı bir süreli ceza karşılığı öngörür. Bu karşılıklar 2025 ve 2026’daki değişikliklerle güncellenmiştir:
| Kural | Ağırlaştırılmış müebbet yerine | Müebbet yerine | Süreli cezada | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Olası kast | Müebbet | 20 – 25 yıl | 1/3 – 1/2 indirim | TCK m. 21/2 |
| Bilinçli taksir | — | — | 1/3 – 1/2 artırım | TCK m. 22/3 |
| Teşebbüs | 14 – 21 yıl | 10 – 18 yıl | 1/4 – 3/4 indirim | TCK m. 35/2 |
| Yardım etme | 15 – 20 yıl | 10 – 15 yıl | Yarı indirim, en çok 8 yıl | TCK m. 39/1 |
| Zincirleme suç | — | — | 1/4 – 3/4 artırım | TCK m. 43 |
| Haksız tahrik | 18 – 24 yıl | 12 – 18 yıl | 1/4 – 3/4 indirim | TCK m. 29 |
| Yaş: 12 – 15 | 13 – 18 yıl | 10 – 12 yıl | Yarı indirim, en çok 9 yıl | TCK m. 31/2 |
| Yaş: 15 – 18 | 19 – 27 yıl | 15 – 18 yıl | 1/3 indirim, en çok 15 yıl | TCK m. 31/3 |
| Kısmi akıl hastalığı | 25 yıl | 20 yıl | En çok 1/6 indirim | TCK m. 32/2 |
| Takdiri indirim | Müebbet | 25 yıl | 1/6’ya kadar indirim | TCK m. 62 |
Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki hâliyle (teşebbüs aralıkları 7550 sayılı Kanunla değişmiştir). Süreli hapiste sonuç ceza otuz yılı geçemez (TCK m. 61/7).
Örnek hesaplar
Örnek hesap
Silahla kasten yaralama, haksız tahrikKasten yaralama (bir yıldan üç yıla kadar hapis) suçunda hâkim temel cezayı 1 yıl 6 ay olarak belirliyor; suç silahla işlendiği için ceza yarı oranında artırılıyor, haksız tahrik nedeniyle 1/4 indiriliyor ve takdiri indirim uygulanıyor.
- Temel ceza
- 1 yıl 6 ay
- Silahla işleme (+1/2)
- 2 yıl 3 ay
- Haksız tahrik (−1/4)
- 1 yıl 8 ay 7 gün
- Takdiri indirim (−1/6)
- 1 yıl 4 ay 25 gün
Sonuç ceza iki yılı aşmadığı için erteleme ve şartları varsa HAGB gündeme gelir; bir yılı aştığı için adli para cezasına çevrilemez.
Örnek hesap
Kasten öldürmeye teşebbüsMüebbet hapis cezasını gerektiren kasten öldürme suçu teşebbüs aşamasında kalıyor; hâkim alt sınırı esas alıyor ve takdiri indirim uyguluyor.
- Kanundaki ceza
- Müebbet hapis
- Teşebbüs (10 – 18 yıl, alt sınır)
- 10 yıl
- Takdiri indirim (−1/6)
- 8 yıl 4 ay
Hâkim teşebbüs için üst sınırı esas alsaydı sonuç 15 yıl olurdu. Aradaki fark, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre belirlenir.
Örnek hesap
Zincirleme hırsızlıkBasit hırsızlıkta temel ceza 1 yıl; aynı kişiye karşı farklı zamanlarda tekrarlandığı için zincirleme suç hükmü (+1/4) ve takdiri indirim uygulanıyor.
- Temel ceza
- 1 yıl
- Zincirleme suç (+1/4)
- 1 yıl 3 ay
- Takdiri indirim (−1/6)
- 1 yıl 15 gün
Sonuç cezadan sonra: erteleme, seçenek yaptırım, HAGB
| Kurum | Ceza sınırı | Temel şart |
|---|---|---|
| Seçenek yaptırım (adli para cezasına çevirme vb.) | 1 yıl veya daha az | Hâkimin takdiri; daha önce hapis cezası almamış kişide 30 gün ve altı cezalarda, 18 yaş altı ve 65 yaş üstünde ise bir yıla kadar cezalarda çevirme zorunlu |
| Hapis cezasının ertelenmesi | 2 yıl (18 yaş altı ve 65 yaş üstünde 3 yıl) | Daha önce kasıtlı suçtan 3 aydan fazla hapis cezası almamış olmak |
| Hükmün açıklanmasının geri bırakılması | 2 yıl veya daha az ya da adli para cezası | Daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmamak ve zararın tamamen giderilmesi |
7589 sayılı Kanunla HAGB kararı verilen hükümde hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez; denetim süresi beş yıldır ve karara karşı istinaf yolu açıktır.
Adli para cezası, gün sayısının bir gün karşılığı olarak belirlenen 100 ile 500 TL arasındaki miktarla çarpılmasıyla bulunur. Örneğin 100 günlük temel cezaya takdiri indirim uygulanırsa sonuç 83 gün olur; günlüğü 100 TL’den bu, 8.300 TL eder. Cezaevinde geçecek süreyi infaz aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Takdiri indirim her zaman uygulanır mı?
Hayır. Takdiri indirim hâkimin takdirindedir; failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığı gibi nedenlere dayanır ve gerekçelendirilmelidir. Duruşmadaki mahkemeyi etkilemeye yönelik şeklî tutumlar indirim nedeni sayılmaz.
Teşebbüste indirim oranı neye göre belirlenir?
Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre. Mağdurun hayati tehlike geçirdiği bir yaralama ile hiç isabet etmeyen bir atış aynı oranda indirime konu olmaz.
Tekerrür sonuç cezayı artırır mı?
Hayır. Tekerrür sonuç cezayı artırmaz; cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesini ve infazdan sonra denetimli serbestlik uygulanmasını sağlar. Ayrıca seçimlik cezalarda hapis cezasına hükmedilmesini gerektirir.
Dayanak: 5237 sayılı TCK m. 21, 22, 29, 31, 32, 35, 39, 43, 49–52, 58, 61, 62 (7550 ve 7593 sayılı Kanunlarla değişik); 5271 sayılı CMK m. 231 (7589 sayılı Kanunla değişik).
Diğer araçlar