Sigorta hukuku

Sigorta şirketine başvuru

Zorunlu trafik sigortası kapsamındaki taleplerde, dava açmadan ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması zorunludur. Şirket on beş gün içinde yanıt vermezse veya yanıt yetersiz kalırsa diğer yollara geçilebilir.

Başvuruya kaza tespit tutanağı, ehliyet ve ruhsat örnekleri, fotoğraflar, ekspertiz ve tamir faturaları, yaralanmalarda sağlık raporları ve maluliyet raporu, ölüm hâlinde ise mirasçılık belgesi ve gelir belgeleri eklenmelidir. Eksik belge, sürenin başlamasını geciktirir.

Sigorta Tahkim Komisyonu

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta şirketiyle sigortalı ya da zarar gören arasındaki uyuşmazlıkları hakemler aracılığıyla çözen bir kurumdur. Komisyon, mahkemelere göre çok daha kısa sürede sonuç verir; başvuru için şirkete yazılı başvuru yapılmış ve olumsuz ya da yetersiz yanıt alınmış olması gerekir.

• Uyuşmazlık hakem tarafından genellikle birkaç ay içinde karara bağlanır.
• 2026’da 35.000 TL’nin altındaki kararlar kesindir; bu tutar ve üzerindekilere on gün içinde itiraz hakem heyetine, 383.000 TL’yi aşan uyuşmazlıklarda itiraz hakem heyeti kararlarına karşı Yargıtay’da temyiz yoluna gidilebilir.
• Komisyona başvurulursa aynı uyuşmazlık için mahkemeye gidilemez; seçim dosyanın özelliklerine göre yapılmalıdır.

Ayrıntılı rehber: Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu.

Araç değer kaybı

Kazada hasar gören bir araç tamir edilse bile ikinci el piyasasında değer kaybeder. Bu kayıp, kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasından ve sürücü ile işletenden istenebilir. Değer kaybı; aracın yaşı, kilometresi, hasarın büyüklüğü ve değişen parçalar dikkate alınarak, piyasa değeri esas alınıp bilirkişi tarafından hesaplanır.

Anayasa Mahkemesi, değer kaybının genel şartlardaki formülle sınırlandırılmasını iptal ettiği için, mahkemeler gerçek piyasa değeri kaybını esas almaktadır. Ayrıntılı rehber: Araç değer kaybı tazminatı.

Kasko ve hasar ödemesi uyuşmazlıkları

Kasko şirketlerinin en sık ileri sürdüğü ret gerekçeleri; alkollü araç kullanma, ehliyetsizlik, poliçe kapsamı dışında kullanım (ticari kullanım gibi), beyan yükümlülüğünün ihlali ve rizikonun kasten gerçekleştirilmesidir. Bu gerekçelerin her birinin, zararla illiyet bağı içinde olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir; örneğin alkolün kazaya etkisi ispatlanmadıkça tazminat reddedilemez.

Ağır hasarlı (pert) araçlarda aracın rayiç değeri, sovtaj (hurda) bedeli ve muafiyet oranları tazminat miktarını belirler. Rayiç değerin düşük belirlenmesi hâlinde bağımsız bir ekspertiz ve tahkim ya da dava yoluyla fark istenebilir.

Rücu davaları

Sigorta şirketi, zarar görene ödediği tazminatı belirli hâllerde sigortalısına rücu edebilir: alkollü araç kullanma, ehliyetsizlik, kazanın kasıtlı olarak yapılması ya da aracın çalıntı olması gibi. Sosyal Güvenlik Kurumu da iş kazası ve trafik kazalarında yaptığı ödemeleri kusurlu kişilere rücu eder.

Rücu taleplerinde; şirketin ödemesinin gerçek zarara uygun olup olmadığı, kusur oranları, zamanaşımı ve poliçedeki rücu şartlarının geçerliliği incelenir. Rücu ihbarnamesi aldıysanız ödeme yapmadan önce talebin dayanağını inceletmeniz önerilir.

Sağlık ve hayat sigortaları

Özel sağlık sigortalarında ön hastalık (mevcut hastalık) istisnası, bekleme süreleri ve limitler; hayat sigortalarında ise beyan yükümlülüğü ve intihar istisnası en çok tartışılan konulardır. Sigortacı, sözleşme öncesinde sorduğu bir soruya verilen yanlış cevaba dayanarak ödemeyi reddedebilir; ancak sorulmayan bir hususun bildirilmemesi kural olarak sigortalının aleyhine sonuç doğurmaz.

Kredi bağlantılı hayat sigortalarında, kredinin erken kapanması hâlinde kullanılmayan süreye ait primin iadesi de istenebilir.