Hesaplama aracı · 2026 tarifeleri
Zamanaşımı hesaplama
Ceza davası zamanaşımını suçun üst sınırına, alacak zamanaşımını alacağın türüne göre hesaplayın; kesilme ve uzama kurallarıyla birlikte dolacağı tarihi görün.
Türü ve tarihi seçin; zamanaşımının dolacağı tarih ve uzama hâlleri burada görünür.
Ceza davasında zamanaşımı
Dava zamanaşımı, devletin bir suçu kovuşturma yetkisinin belirli bir süre sonra sona ermesidir. Süre, suçun kanunda öngörülen cezasının üst sınırına göre belirlenir; nitelikli hâller varsa dosyadaki delillere göre artırılmış üst sınır esas alınır.
| Suçun kanundaki cezası | Olağan süre | Olağanüstü (kesilmeyle en çok) |
|---|---|---|
| Ağırlaştırılmış müebbet hapis | 30 yıl | 45 yıl |
| Müebbet hapis | 25 yıl | 37 yıl 6 ay |
| 20 yıldan aşağı olmamak üzere hapis | 20 yıl | 30 yıl |
| 5 yıldan fazla, 20 yıldan az hapis | 15 yıl | 22 yıl 6 ay |
| En çok 5 yıl hapis veya adli para cezası | 8 yıl | 12 yıl |
Suç 12–15 yaş arasında işlenmişse sürelerin yarısı, 15–18 yaş arasında işlenmişse üçte ikisi uygulanır.
Zamanaşımı; şüpheli veya sanığın ifadesinin alınması ya da sorguya çekilmesi, tutuklama kararı, yakalama emri, iddianame ve mahkûmiyet kararıyla kesilir ve yeniden işlemeye başlar. Ancak kesilmeler ne kadar çok olursa olsun toplam süre, kanundaki sürenin yarısından fazla uzayamaz.
Örnek hesap
Hırsızlık suçunda dava zamanaşımıBasit hırsızlık (bir yıldan üç yıla kadar hapis) 1 Mart 2020’de işleniyor; şüphelinin ifadesi 1 Haziran 2021’de alınıyor.
- Olağan süre
- 8 yıl (üst sınır 5 yılı geçmiyor)
- Kesilme olmasaydı
- 1 Mart 2028
- İfadeyle kesilince
- 1 Haziran 2029
- Olağanüstü sınır
- 1 Mart 2032 (8 + 4 yıl)
Kesinleşen cezada zamanaşımı
Kesinleşen bir ceza belirli bir süre infaz edilmezse ceza zamanaşımı dolar ve ceza artık infaz edilemez. Süre, hükmün kesinleştiği ya da infazın kesintiye uğradığı günden başlar ve kalan ceza üzerinden hesaplanır:
| Ceza | Ceza zamanaşımı |
|---|---|
| Ağırlaştırılmış müebbet hapis | 40 yıl |
| Müebbet hapis | 30 yıl |
| 20 yıl ve daha fazla hapis | 24 yıl |
| 5 yıldan fazla hapis | 20 yıl |
| 5 yıla kadar hapis ve adli para cezası | 10 yıl |
Şikâyete bağlı suçlarda ayrıca, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde şikâyet edilmesi gerekir; bu süre geçerse dava zamanaşımı dolmamış olsa bile soruşturma yapılamaz.
Alacaklarda zamanaşımı
Özel hukukta zamanaşımı, alacağı ortadan kaldırmaz; ancak borçlu zamanaşımı itirazında bulunursa alacak dava veya icra yoluyla istenemez. Başlıca süreler şunlardır:
| Alacak | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Genel kural (sözleşmeden doğan alacaklar) | 10 yıl | TBK m. 146 |
| Kira, faiz, ücret, vekâlet, eser ve ortaklık alacakları | 5 yıl | TBK m. 147 |
| Haksız fiil tazminatı | Öğrenmeden 2 yıl, her hâlde 10 yıl | TBK m. 72 |
| Sebepsiz zenginleşme | Öğrenmeden 2 yıl, her hâlde 10 yıl | TBK m. 82 |
| İşçilik alacakları (kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai, izin) | 5 yıl | İş K. ek m. 3 |
| Sigorta sözleşmesinden doğan alacaklar | Muacceliyetten 2 yıl, her hâlde 6 yıl | TTK m. 1420 |
| Çekte hamilin müracaat hakkı | İbraz süresinin bitiminden 3 yıl | TTK m. 814 |
| Bonoda düzenleyene karşı istem | Vadeden 3 yıl | TTK m. 749, 778 |
| Ayıplı mal (tüketici) | Teslimden 2 yıl (konutta 5 yıl) | TKHK m. 12 |
Haksız fiil aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir dava zamanaşımı öngörüyorsa, tazminat için de bu uzun süre uygulanır. Zamanaşımı; borcun ikrarı, kısmi ödeme, dava açılması ve icra takibiyle kesilir. Dava şartı arabuluculukta ise başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur.
Örnek hesap
Trafik kazasında tazminat10 Mayıs 2024’teki trafik kazasında yaralanan kişi zararı ve sorumluyu aynı gün öğreniyor; kaza taksirle yaralama suçunu oluşturuyor (en çok bir yıl hapis).
- TBK’ya göre kısa süre
- 10 Mayıs 2026 (2 yıl)
- Ceza zamanaşımı
- 8 yıl
- Uygulanacak süre
- 10 Mayıs 2032
Zamanaşımı ile hak düşürücü süre farkı
Zamanaşımı borçlu tarafından ileri sürülmedikçe mahkemece dikkate alınmaz; kesilir ve durabilir. Hak düşürücü süreler ise hakkın kendisini sona erdirir, mahkemece kendiliğinden dikkate alınır ve kural olarak kesilmez. İşe iade için arabulucuya başvuru (bir ay), mirasın reddi (üç ay), önalım davası (üç ay / bir yıl) ve tenkis davası (bir yıl / on yıl) hak düşürücü sürelere örnektir. Bu sürelerin son gününü yasal süre aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Zamanaşımı dolmuş bir borç için icra takibi yapılabilir mi?
Takip başlatılabilir; ancak borçlu ödeme emrine itiraz ederek zamanaşımını ileri sürerse takip durur. Kambiyo senetlerinde zamanaşımı, icra mahkemesinde şikâyet ve itiraz yoluyla ileri sürülür.
Zamanaşımı dolduktan sonra yapılan ödeme geri istenebilir mi?
Hayır. Zamanaşımına uğramış bir borcun bilerek ya da bilmeyerek ödenmesi geçerlidir; ödenen tutar sebepsiz zenginleşme gerekçesiyle geri istenemez.
Ceza davası zamanaşımı dolarsa ne olur?
Mahkeme, davanın düşmesine karar verir. Bu karar beraat değildir; ancak sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulamaz ve tazminat talebi hukuk mahkemesinde ayrıca değerlendirilir.
Dayanak: 5237 sayılı TCK m. 66–68, 73; 6098 sayılı TBK m. 72, 82, 146, 147, 153–157; 6102 sayılı TTK m. 749, 778, 814, 1420; 4857 sayılı İş Kanunu ek m. 3; 6502 sayılı TKHK m. 12; 6325 sayılı Kanun m. 18/A-15.
Diğer araçlar