Kıdem Tazminatı
Kıdem tazminatına kimlerin hak kazandığı, hizmet süresi ve giydirilmiş ücretin nasıl belirlendiği, 2026 tavanı, kesintiler, faiz, zamanaşımı ve ibraname tuzakları.
Kısaca
- Aynı işverende en az bir yıl çalışıp kanunda sayılan bir nedenle ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
- Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir; yıl kesirleri de oranlanır.
- 1 Temmuz 2026’dan itibaren bir yıl için ödenecek tutar 73.729,84 TL’yi geçemez.
- Yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir; dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunludur.
Kıdem tazminatı, işçinin bir işverene yıllarını vermesinin karşılığı olarak iş sözleşmesi sona erdiğinde ödenen ve çoğu zaman işçinin elindeki en büyük alacak kalemidir. Ancak her ayrılık kıdem tazminatı doğurmaz; tutar da yalnızca son maaşla değil, düzenli yan ödemeler, hizmet süresi ve fesih tarihindeki tavanla belirlenir. Bu yazıda kıdem tazminatının şartlarını, hesabını ve uygulamada en sık yapılan hataları 2026 mevzuatına göre anlatıyoruz.
Kıdem tazminatı nedir?
Kıdem tazminatı; 4857 sayılı İş Kanunu’nun geçici 6. maddesi uyarınca hâlen yürürlükte olan 1475 sayılı eski İş Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenir. Buna göre işçiye, işe başladığı tarihten itibaren iş sözleşmesinin devamı süresince her geçen tam yıl için otuz günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.
Kıdem tazminatı bir “ödül” değil, kanundan doğan bir haktır. İşçi ile işveren arasında yapılan ve kıdem tazminatını ortadan kaldıran ya da azaltan sözleşme hükümleri geçersizdir; ancak toplu iş sözleşmeleriyle veya iş sözleşmesiyle işçi lehine daha yüksek bir kıdem tazminatı kararlaştırılabilir.
Kıdem tazminatına hak kazanma şartları
Kıdem tazminatı için iki şart birlikte aranır: işçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan yollardan biriyle sona ermesi.
| Sona erme şekli | Kıdem | Açıklama |
|---|---|---|
| İşverenin feshi | Var | İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı (İş K. m. 25/II) nedeniyle yapılan fesih hariç |
| İşçinin haklı nedenle feshi | Var | Ücretin ödenmemesi, sigortanın eksik bildirilmesi, fazla mesainin ödenmemesi, mobbing, sağlık nedenleri (İş K. m. 24) |
| Emeklilik | Var | Yaşlılık aylığı bağlanması ya da yaş dışındaki sigortalılık süresi ve prim gün şartlarının doldurulduğuna dair SGK yazısı |
| Muvazzaf askerlik | Var | Askerlik ödevi nedeniyle işten ayrılma |
| Kadın işçinin evliliği | Var | Evlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılma |
| İşçinin ölümü | Var | Tazminat yasal mirasçılara ödenir |
| Haklı neden olmadan istifa | Yok | Ücret, fazla mesai ve kullanılmamış izin alacakları yine istenebilir |
| İşverenin m. 25/II’ye dayanan haklı feshi | Yok | Hırsızlık, işverene sataşma, devamsızlık gibi ağır hâller; feshin gerçekten bu nitelikte olup olmadığı mahkemede tartışılabilir |
Emeklilik nedeniyle ayrılmada SGK yazısı
Emeklilik için gerekli yaş henüz dolmamış olsa bile, sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarını dolduran işçi SGK’dan “kıdem tazminatına esas yazı” alarak işten ayrılabilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar bakımından yaş şartı 2023’te kaldırıldığından, prim ve süre şartını dolduran bu işçiler doğrudan emeklilik nedeniyle ayrılarak kıdem tazminatı isteyebilir. Yazı alınmadan yapılan istifa, sonradan emeklilik nedenine dayandırılamayabilir; bu nedenle sıralamaya dikkat edilmelidir.
İstifa dilekçesi her zaman kıdemi ortadan kaldırmaz
Dilekçede “kendi isteğimle ayrılıyorum” yazması, gerçek nedenin araştırılmasına engel değildir. Ücretleri düzenli ödenmeyen, sigortası asgari ücret üzerinden gösterilen ya da fazla mesaisi ödenmeyen işçinin ayrılması, içeriği itibarıyla haklı nedenle fesih olabilir. Yargıtay, işçinin baskı altında ya da alacaklarının ödeneceği vaadiyle imzalattırılan matbu istifa dilekçelerine itibar etmemektedir. Haklı nedeni yazılı olarak bildirmek ve belgelemek bu tartışmaları baştan önler.
Hizmet süresi nasıl belirlenir?
- Aynı işverene ait bir veya farklı iş yerlerinde geçen süreler birleştirilir.
- İş yeri devredildiğinde devralan işveren, devirden önceki süreler dahil tüm kıdemden sorumludur; devreden işverenin sorumluluğu kendi dönemiyle sınırlıdır.
- Aralıklı çalışmalarda, önceki dönem için kıdem tazminatı ödenmemişse ve önceki ayrılış kıdem tazminatına hak kazandıran bir nedenle olmuşsa süreler birleştirilir.
- Deneme süresi, yıllık izinler, hastalık izinleri ve iş sözleşmesinin askıda olduğu kanuni süreler hizmet süresine dahildir.
Giydirilmiş ücret: tutarı belirleyen asıl kalem
Kıdem tazminatı çıplak ücret üzerinden değil, işçiye ücrete ek olarak sağlanan para ve para ile ölçülebilen sürekli menfaatler eklenerek bulunan giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır.
Nakdî ya da kartla verilen yemek yardımı, yol parası, düzenli ikramiye (yıllık tutarın on ikide biri), sürekli ödenen prim, giyim ve yakacak yardımı, işverenin ödediği özel sağlık sigortası.
Fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücretleri; doğum, evlenme, ölüm yardımı gibi bir defalık ödemeler; servis aracıyla sağlanan ulaşım.
Kıdem tazminatı tavanı
Bir yıllık hizmet için ödenecek kıdem tazminatı, devlet memurlarına ödenen en yüksek emeklilik ikramiyesini geçemez. Bu sınır memur maaş katsayısına bağlı olduğu için her yıl Ocak ve Temmuz aylarında değişir; uygulanacak tavan iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki tavandır. 1 Temmuz 2026’dan itibaren tavan 73.729,84 TL’dir.
| Dönem (fesih tarihi) | Kıdem tazminatı tavanı |
|---|---|
| 1.07.2026 – yeni dönem açıklanana kadar | 73.729,84 TL |
| 1.01.2026 – 30.06.2026 | 64.948,77 TL |
| 1.07.2025 – 31.12.2025 | 53.919,68 TL |
| 1.01.2025 – 30.06.2025 | 46.655,43 TL |
| 1.07.2024 – 31.12.2024 | 41.828,42 TL |
| 1.01.2024 – 30.06.2024 | 35.058,58 TL |
| 1.07.2023 – 31.12.2023 | 23.489,83 TL |
| 1.01.2023 – 30.06.2023 | 19.982,83 TL |
Tavan, memur maaş katsayısına bağlı olarak Ocak ve Temmuz aylarında değişir.
Örnek hesap
Örnek hesap
Altı yıl üç ay çalışan işçi1 Haziran 2020’de işe başlayan işçinin iş sözleşmesi 31 Ağustos 2026’da işverence feshediliyor. Brüt ücreti 60.000 TL; ayrıca ayda 4.000 TL yemek kartı ve 2.000 TL yol parası alıyor.
- Hizmet süresi
- 6 yıl 3 ay
- Giydirilmiş ücret
- 66.000,00 TL
- Tavan kontrolü
- 66.000 TL < 73.729,84 TL → ücret esas alınır
- Brüt kıdem tazminatı
- 66.000 × 6,25 yıl = 412.500,00 TL
- Damga vergisi (binde 7,59)
- − 3.130,88 TL
- Net kıdem tazminatı
- 409.369,12 TL
Yemek ve yol ödemeleri hesaba katılmasaydı tutar 375.000 TL’de kalırdı. Kendi hesabınızı kıdem ve ihbar tazminatı aracıyla yapabilirsiniz.
Kesintiler, faiz ve ödeme zamanı
- Vergi: Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır; yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir. SGK primi kesilmez.
- Ödeme zamanı: Kıdem tazminatı fesihle birlikte muaccel olur; işveren ödemeyi geciktirirse gecikilen süre için bankalarca bir yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz ödenir.
- Zamanaşımı: Fesih tarihinden itibaren beş yıldır. Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı işlemez.
- Arabuluculuk: Kıdem tazminatı davası açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
İbraname ve “her şeyi aldım” belgeleri
İşçinin işverenden alacaklarına ilişkin ibra sözleşmesi ancak şu şartlarla geçerlidir: yazılı olması, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçtikten sonra yapılması, alacağın türünün ve miktarının açıkça yazılması ve ödemenin tam olarak banka aracılığıyla yapılması. Bu şartları taşımayan ibranameler kesin olarak hükümsüzdür. İşten çıkış günü imzalatılan “tüm haklarımı aldım” belgeleri bu nedenle çoğu zaman sonuç doğurmaz; yine de imzalanmadan önce içeriği okunmalıdır.
Ödenen tutar gerçek alacaktan düşükse, banka dekontunda “kıdem tazminatı” açıklaması bulunması kalan farkın istenmesine engel değildir. Makbuz niteliğindeki belgeler yalnızca ödenen miktar için geçerlidir.
Sık sorulan sorular
Çalışırken kıdem tazminatımı alabilir miyim?
Hayır. Kıdem tazminatı iş sözleşmesinin sona ermesiyle doğar. Çalışma devam ederken yapılan “kıdem ödemeleri” avans niteliğindedir ve fesihte mahsup edilir.
İşveren kıdem tazminatını taksitle ödeyebilir mi?
Ancak işçinin rızasıyla. Taksit anlaşması yapılsa bile ödenmeyen taksitler için mevduata uygulanan en yüksek faiz işler ve alacak dava ya da icra yoluyla istenebilir.
Kıdem tazminatı haczedilebilir mi?
Evet. Kıdem tazminatı maaş gibi dörtte bir sınırına tabi değildir; işçinin borcu nedeniyle tamamı haczedilebilir.
Kısa süreli çalışıp ayrıldım; yine de bir şey alabilir miyim?
Bir yılı doldurmadıysanız kıdem tazminatı doğmaz. Ancak bildirim süresi verilmeden çıkarıldıysanız ihbar tazminatı, ayrıca ödenmemiş ücret, fazla mesai ve izin alacaklarınızı isteyebilirsiniz.
Bordrolarınız ve banka kayıtlarınızla birlikte hesabınızı yapalım, arabuluculuk sürecini sizin adınıza yürütelim.
Dayanak: 1475 sayılı İş Kanunu m. 14; 4857 sayılı İş Kanunu m. 6, 24, 25, 120 ve geçici m. 6; 6098 sayılı TBK m. 420; 193 sayılı GVK m. 25/7; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3, 15; 7438 sayılı Kanun.
Bu yazı 25 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her dosyanın koşulları farklıdır; karar vermeden önce bir avukata danışmanızı öneririz.
