Maaş Haczi ve Haczedilemeyen Mallar
Maaşın ne kadarının haczedilebileceği, birden fazla haciz ve nafaka önceliği, emekli maaşı ve banka hesabı, haczedilemeyen ev eşyası ve haline münasip ev, fazla haciz, haczedilmezlik şikâyeti, istihkak ve taksitle ödeme.
Kısaca
- Maaştan, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar düşüldükten sonra kesinti yapılır; ancak kesinti maaşın dörtte birinden az olamaz.
- Aynı maaşa gelen hacizler sıraya konur; öndeki haciz bitmeden sonraki için kesinti yapılmaz.
- 2023’ten bu yana borçlu ve ailesinin kullandığı tüm ev eşyası haczedilemez; para, altın ve değerli eşya bu korumanın dışındadır.
- SGK emekli aylığı, nafaka ve SGK alacakları dışında borçlunun açık muvafakati olmadan haczedilemez.
Bir icra takibi kesinleştiğinde borçlunun aklına gelen ilk sorular aynıdır: maaşımın ne kadarı kesilecek, evime gelip eşyalarımı alabilirler mi, emekli maaşım güvende mi? Kanun, alacaklının hakkını korurken borçlunun ve ailesinin insanca yaşamasını da güvence altına alır. Bu yazıda haciz sınırlarını ve borçlunun başvurabileceği yolları anlatıyoruz.
Maaş haczi: ne kadarı kesilir?
Maaş, ücret ve her türlü düzenli gelir; borçlu ve ailesinin geçinmesi için icra müdürünce gerekli görülen miktar düşüldükten sonra haczedilebilir. Ancak haczedilecek miktar gelirin dörtte birinden az olamaz. Uygulamada kesinti çoğunlukla net maaşın dörtte biri olarak yapılır; borçlu rıza gösterirse daha yüksek bir oran uygulanabilir.
- Maaşın haczedilebileceğine dair kredi veya kart sözleşmelerine önceden konulan hükümler geçerli değildir.
- Haciz yazısını alan işveren, bir hafta içinde maaş bilgisini icra dairesine bildirmek ve borç bitinceye kadar kesintiyi yapıp göndermekle yükümlüdür. Kesinti yapmayan işveren, kesilmesi gereken tutardan sorumlu tutulabilir.
- Prim, ikramiye ve fazla çalışma ücreti gibi düzenli ödemeler de ücretin parçası sayılır. Kıdem ve ihbar tazminatı gibi toplu ödemeler ise maaş niteliğinde görülmediğinden uygulamada tamamı haczedilebilir.
Birden fazla haciz ve nafaka önceliği
Aynı maaşa birden fazla haciz gelirse hacizler geliş sırasına göre sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmeden sonraki haciz için kesinti yapılmaz; böylece maaştan aynı anda birden fazla dörtte bir kesilmez. Nafaka alacakları için yapılan hacizler ise önceliklidir ve sıra beklemez.
Örnek hesap
Sıraya konan iki hacizNet maaşı 40.000 TL olan borçlunun maaşına önce 60.000 TL’lik, sonra 90.000 TL’lik iki dosyadan haciz geliyor (faiz ve masraflar göz ardı edilmiştir).
- Aylık kesinti (1/4)
- 10.000 TL
- 1. dosyanın kapanması
- 6 ay
- 2. dosya için kesinti başlangıcı
- 7. ay
- 2. dosyanın kapanması
- 9 ay daha (toplam 15 ay)
Sıradaki dosyalara bu sürede faiz işlemeye devam eder. Kesintinin ve kapanma süresinin faizli hâlini maaş haczi hesaplayıcısı gösterir.
Emekli maaşı ve sosyal ödemeler
- SGK’nın bağladığı gelir, aylık ve ödenekler; nafaka borçları ve Kurumun kendi alacakları dışında haczedilemez. Borçlunun muvafakati yoksa icra müdürü haciz talebini reddeder.
- Muvafakat, borç doğduktan sonra ve açıkça verilmelidir; kredi sözleşmelerine önceden konulan muvafakat hükümleri geçerli kabul edilmez.
- Yargıtay uygulamasına göre banka, emekli aylığının yattığı hesaptan borçlunun açık onayı olmadan kredi veya kart borcu için kesinti yapamaz.
- Kanunla haczedilemeyeceği belirtilen yaşlılık ve engelli aylıkları ile sosyal yardımlar da haczedilemez.
Maaşın yattığı banka hesabına konulan hacizde, hesaptaki paranın maaş olduğu ispatlanırsa dörtte birlik sınır burada da gözetilir. Hukuka aykırı bir kesinti yapıldığını düşünüyorsanız, öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidebilirsiniz.
Haczedilemeyen mallar
| Mal | Açıklama |
|---|---|
| Ev eşyası | Borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımındaki tüm ev eşyası. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası hariç. |
| Meslek eşyası | Geliri sermayesinden çok bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürmesi için gerekli her türlü eşya. |
| Haline münasip ev | Borçlunun ve ailesinin barınma ihtiyacına uygun konut. Değeri fazlaysa satılır, bedelden haline münasip ev alabileceği kısım borçluya bırakılır. |
| Bedensel zarar tazminatı | Vücut veya sağlık üzerine verilen zararlar için borçluya ya da ailesine ödenen tazminatlar. |
| Öğrenci bursu | Öğrenim için verilen burslar. |
| Geçim gereksinimleri | Borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacağı; çiftçi borçlunun geçimi için zorunlu arazi, hayvan ve tarım aletleri ile gelecek mahsul tohumluğu. |
| Kanunla korunan ödemeler | Devlet malları; ordu ve kolluk hizmetinde malul olanlara ve şehit ailelerine bağlanan maaşlar; yardım sandıklarınca hastalık, zaruret ve ölüm hâllerinde bağlanan maaşlar. |
Meslek eşyası, çiftçi araç-gereci, hayvanlar, bağ-bahçe ve haline münasip ev için koruma, borç bu malın bedelinden doğmuşsa uygulanmaz.
Haczedilemeyecek mal ve hakların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar geçersizdir. Buna karşılık haciz sırasında bir malın haczine açıkça rıza gösterilmesi, bazı hâllerde sonradan haczedilmezlik şikâyetinde bulunma imkânını ortadan kaldırabilir; haciz tutanağı imzalanmadan önce dikkatle okunmalıdır.
Haline münasip ev (meskeniyet) şikâyeti
Borçlunun oturduğu ev haczedilmişse, evin haline münasip olduğu ve haczedilemeyeceği icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür. Mahkeme; borçlunun ve ailesinin yaşam koşullarını, ihtiyaç duyulan oda sayısını ve evin değerini bilirkişi aracılığıyla belirler. Borçlunun rızasıyla ipotek ettirdiği taşınmaz için bu korumadan yararlanılamaz.
Örnek hesap
Değeri yüksek evin satışıBorçlunun oturduğu evin değeri 6.000.000 TL olarak belirleniyor; mahkeme, ailenin ihtiyacına uygun bir evin 3.500.000 TL’ye alınabileceğini kabul ediyor.
- Satış bedeli
- 6.000.000 TL
- Borçluya bırakılan (haline münasip ev bedeli)
- 3.500.000 TL
- Alacaklılara dağıtılacak
- 2.500.000 TL
Fazla haciz, istihkak ve taksit
- Fazla haciz yasağı: Faiz ve masraflar dâhil alacağı karşılayacak miktardan fazla haciz yapılamaz. Değeri borcu açıkça aşan hacizler için icra mahkemesine şikâyette bulunulabilir.
- İstihkak iddiası: Haczedilen mal başkasına aitse, malın sahibi ya da borçlu hacizden haberdar olduğu tarihten itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunmalıdır.
- Taksitle ödeme: Satış istenmeden önce borçlu, her taksit borcun dörtte birinden az olmamak üzere en çok üç ayda ödeme taahhüdünde bulunur ve ilk taksiti öderse icra işlemleri durur. Alacaklıyla icra dairesinde yapılan taksit sözleşmesi süresince satış isteme süreleri işlemez.
- Satış isteme süresi: Alacaklı, hacizden itibaren bir yıl içinde satış istemezse haciz kendiliğinden düşer.
- Rızaen satış: Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde haczedilen malını kendisinin satması için icra dairesinden yetki isteyebilir; bu yol çoğu zaman ihaleden daha yüksek bedel sağlar.
Haczedilmezlik şikâyeti
Haczedilemeyecek bir malın haczedildiğini düşünen borçlu, haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunmalıdır. Borçlu haciz sırasında hazır bulunmuşsa süre haciz gününden başlar. Kamu düzenine ilişkin bazı haczedilmezlik hâllerinde süre aranmasa da şikâyetin gecikmeden yapılması en güvenli yoldur.
Sık sorulan sorular
Asgari ücretle çalışıyorum; maaşım haczedilir mi?
Evet. Kanun asgari ücret için ayrı bir koruma öngörmez; kesinti maaşın dörtte birinden az olamaz. İcra müdürü ailenin geçim durumunu dikkate alsa da uygulamada kesinti çoğunlukla dörtte bir oranında yapılır.
Evime haciz gelirse televizyonumu alabilirler mi?
2023’te yapılan değişiklikten sonra ailenin ortak kullanımındaki tüm ev eşyası haczedilemez; aynı türden birden fazla eşya olması da korumayı ortadan kaldırmaz. Değerli tablo, antika ve süs eşyası ise haczedilebilir.
Eşimin maaşı veya eşyası benim borcum için haczedilebilir mi?
Hayır. Haciz yalnızca borçluya ait mal ve haklar üzerine konulabilir. Eşe ait eşya haczedilirse eş, yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunabilir.
Kıdem tazminatım tamamen haczedilir mi?
Kıdem tazminatı maaş niteliğinde sayılmadığından uygulamada tamamının haczedilebileceği kabul edilir. Ancak her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Haczin sınırlarını ve şikâyet sürelerini birlikte kontrol edelim; ödeme planı seçeneklerini değerlendirelim.
Dayanak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 16, 82, 83, 83/a, 85, 96, 97, 106, 110, 111, 111/a, 355 (7445 ve 7343 sayılı Kanunlarla değişik); 5510 sayılı Kanun m. 93.
Bu yazı 25 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her dosyanın koşulları farklıdır; karar vermeden önce bir avukata danışmanızı öneririz.
