Ödeme Emrine İtiraz ve Süreler

Kapınıza gelen ya da e-Devlet’te gördüğünüz bir ödeme emri, birkaç gün içinde verilecek bir kararı gerektirir: ödemek, itiraz etmek ya da bir hukuki yola başvurmak. Süre kısa ve kesindir; kaçırıldığında borç, gerçekte olmasa bile icra takibi bakımından kesinleşir. Bu yazıda ödeme emrine nasıl, nereye ve hangi süre içinde itiraz edileceğini, kullanılabilecek bir dilekçe örneğiyle birlikte anlatıyoruz.

Ödeme emri nedir?

Ödeme emri, alacaklının icra dairesine başvurusu üzerine borçluya gönderilen ve borcun belirli bir süre içinde ödenmesini, aksi hâlde cebri icraya geçileceğini bildiren resmî belgedir. Ödeme emrinde alacaklı, borçlu, alacağın tutarı ve dayanağı, faiz talebi ile itiraz süresi yazılıdır. Tebliğ; posta yoluyla, adreste bulunamama hâlinde muhtarlığa bırakılarak ya da elektronik tebligat adresine yapılabilir.

Takip türüne göre itiraz süreleri

İtiraz nasıl yapılır?

• İtiraz, takibi yürüten icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak yapılır; sözlü itiraz tutanağa geçirilir.
• Başka bir yerdeki icra dairesine de itiraz edilebilir; o daire itirazı masrafıyla birlikte yetkili daireye gönderir.
• Elektronik imza ile UYAP Vatandaş Portal üzerinden ya da avukat aracılığıyla UYAP’tan itiraz edilebilir.
• İtirazla birlikte yurt içinde bir tebligat adresi bildirilmelidir.
• İtiraz edildiğine dair belge ücretsiz olarak verilir; bu belge saklanmalıdır.

Neye itiraz edilir?

İlamsız takipte itirazın gerekçeli olması zorunlu değildir; “borca, faize ve ferilerine itiraz ediyorum” şeklindeki bir beyan da takibi durdurur. Ancak alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isterse, borçlu itirazında belirtmediği sebeplere sonradan dayanamaz. Bu nedenle ödeme makbuzu gibi bir belgeniz varsa itirazda belirtmeniz yararlıdır.

İtirazdan sonra ne olur?

Süresinde yapılan itiraz ilamsız takibi durdurur. Borçlu borcun yalnızca bir kısmına itiraz etmişse takip, kabul edilen kısım için devam eder. Alacaklının önünde üç yol vardır:

Takip haksız ve kötü niyetli bulunursa bu kez alacaklı, borçlu lehine en az %20 oranında tazminata mahkûm edilebilir. Arabuluculuğun dava şartı olduğu uyuşmazlıklarda arabuluculukta geçen süre bir yıllık süreden sayılmaz.

Kambiyo senetlerinde farklı kurallar

• İtiraz ve şikâyet beş gün içinde icra mahkemesine yapılır; senedin kambiyo senedi niteliği taşımadığı da bu süre içinde şikâyet yoluyla ileri sürülür.
• Borca itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; satış dışındaki takip işlemleri devam eder. Mahkeme, itirazı ciddi bulursa takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir.
• Borcun olmadığı, ödendiği veya ertelendiği resmî ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispatlanmalıdır; zamanaşımı ise senet metninden anlaşılıyorsa ileri sürülebilir.
• İmzaya haksız yere itiraz eden borçlu, takip konusu alacağın %10’u oranında para cezasına; takip bu itiraz nedeniyle durdurulmuşsa ayrıca en az %20 tazminata mahkûm edilebilir.

Süreyi kaçırdıysanız

1. Gecikmiş itirazKusurunuz olmaksızın bir engel (ağır hastalık, doğal afet gibi) nedeniyle süresinde itiraz edemediyseniz, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde icra mahkemesine başvurarak itiraz edebilirsiniz. Bu imkân paraya çevirme işlemi bitinceye kadar kullanılabilir.
2. Usulsüz tebliğ şikâyetiÖdeme emri usulüne aykırı tebliğ edildiyse, öğrendiğiniz tarih tebliğ tarihi sayılır. Öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet ederek tebliğ tarihinin düzeltilmesini isteyebilir ve itirazınızı yapabilirsiniz.
3. Menfi tespit davasıTakip kesinleşmiş olsa bile borçlu olmadığınızı genel mahkemede ispat edebilirsiniz. Takipten sonra açılan davada, alacağın en az %15’i oranında teminatla paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir.
4. İstirdat davasıBorç olmadığı hâlde icra baskısıyla ödeme yaptıysanız, ödemeden itibaren bir yıl içinde ödediğiniz paranın iadesini isteyebilirsiniz.

İtiraz etmezseniz

Ödeme emrine süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Borçlu, borca itiraz etmediği takdirde yedi gün içinde malları, alacakları ve geliri hakkında mal beyanında bulunmak zorundadır. Mal beyanında bulunmayan borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine beyanda bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere tazyik hapsiyle zorlanabilir; gerçeğe aykırı beyan ise üç aydan bir yıla kadar hapis cezası gerektirir.

Borcu kabul ediyorsanız, dosya haciz aşamasına geçmeden ödeme yapmak tahsil harcını ve toplam yükü belirgin biçimde düşürür. Dosyayı kapatmak için ödenecek yaklaşık tutarı icra dosya borcu hesaplayıcısı ile görebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Dayanak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 16, 19, 33, 50, 60–72, 74, 76, 168–170/a, 269, 338; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 7/a, 32; 6098 sayılı TBK m. 315.