Trafik Kazası Nedeniyle Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Trafik kazasında ölen kişinin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı: hak sahipleri, sorumlular, 2026 trafik sigortası limitleri, destek paylarıyla hesap, ölenin kusurunun etkisi, mahsup, faiz, başvuru, süreler ve görevli mahkeme.
Kısaca
- Ölenin sağlığında düzenli olarak bakıp gözettiği kişiler, mirasçı olmasalar bile destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir.
- Sürücü, araç işleteni ve zorunlu trafik sigortacısı birlikte sorumludur; 2026’da sigortanın kişi başı ölüm teminatı 3.600.000 TL’dir.
- Sigorta şirketine dava öncesinde yazılı başvuru zorunludur; 15 gün içinde yanıt yoksa dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır.
- Haziran 2021’den sonraki kazalarda, ölenin kendi kusuruna denk gelen kısım zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır.
Bir trafik kazasında sevilen birini kaybetmek, ailenin hem duygusal hem de ekonomik dengesini sarsar. Hukuk, ölenin desteğinden yoksun kalan yakınlara bu ekonomik kaybın karşılanmasını isteme hakkı tanır. Bu yazıda destekten yoksun kalma tazminatını kimlerin isteyebileceğini, kimden ve nasıl isteneceğini, tutarın nasıl hesaplandığını ve 2026’da geçerli sigorta limitlerini anlatıyoruz.
Ölüm hâlinde istenebilecek zararlar
Defin, nakil, mezar yeri ve dinî törenle ilgili makul giderler.
Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ve ölüme kadar geçen sürede çalışma gücünün kaybı.
Ölenin düzenli desteğinden mahrum kalan yakınların kaybı.
Yakınların yaşadığı acı ve elem için; sürücü ve işletenden istenir.
Kimler destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir?
Destek; ölenin sağlığında bir kimsenin geçimini kısmen ya da tamamen, sürekli ve düzenli olarak sağlamasıdır. Destek yalnızca para olarak değil, ev işlerinin görülmesi, çocukların bakımı ya da yaşlı bir ebeveyne bakılması şeklinde de olabilir. Tazminat için mirasçı olmak gerekmez; mirası reddeden kişi de bu tazminatı isteyebilir.
| Kişi | Destek ilişkisi |
|---|---|
| Eş | Karine olarak kabul edilir |
| Çocuklar | Karine olarak kabul edilir; destek, çocukların ekonomik bağımsızlık kazanacağı yaşa kadar sürer |
| Anne ve baba | Uygulamada ileride destek olunacağı kabul edilir; somut ilişki araştırılır |
| Kardeş, nişanlı, birlikte yaşanan kişi | Düzenli destek ilişkisinin ispatı gerekir |
Kimler sorumludur?
| Sorumlu | Sorumluluğun kapsamı |
|---|---|
| Kusurlu sürücü | Kusuru oranında tüm zararlar ve manevi tazminat |
| Araç işleteni (ruhsat sahibi) | Sürücünün kusurundan kusursuz olarak sorumlu; manevi tazminat dâhil |
| Zorunlu trafik sigortacısı | Poliçe limitleri içinde maddi zararlar; manevi tazminat ve dolaylı zararlar hariç |
| İhtiyari mali mesuliyet (kasko eki) sigortacısı | Trafik sigortası limitini aşan kısım, poliçe şartları ve limiti dâhilinde |
| Güvence Hesabı | Aracın sigortasız olması, tespit edilememesi veya çalıntı olması hâlinde, trafik sigortası limitleri içinde |
2026 trafik sigortası teminat limitleri
| Teminat (otomobil) | Kişi / araç başına | Kaza başına |
|---|---|---|
| Sakatlanma ve ölüm | 3.600.000 TL | 18.000.000 TL |
| Sağlık giderleri | 3.600.000 TL | 18.000.000 TL |
| Maddi zararlar | 400.000 TL | 800.000 TL |
1 Ocak 2026 ve sonrasında meydana gelen kazalarda uygulanır; kaza başı limitler araç türüne göre değişir. Kazanın meydana geldiği tarihteki poliçe limitleri esas alınır.
Trafik kazası nedeniyle verilen sağlık hizmetlerinin bedeli, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanır. Limitler kişi başına uygulandığından, birden fazla yakının talebi varsa sigortacının ödeyeceği toplam tutar her ölen kişi için kişi başı limitle sınırlıdır.
Ölenin kusurunun etkisi
Haziran 2021’de yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunla Karayolları Trafik Kanununa eklenen hükme göre, destekten yoksun kalanların destek şahsının kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır. Örneğin kazada %40 kusurlu bulunan sürücü hayatını kaybetmişse, yakınları kendi aracının trafik sigortacısından ölenin kusuruna karşılık gelen kısmı isteyemez; karşı aracın kusuruna düşen kısım ise karşı tarafın sigortacısından istenir.
Bu tarihten önce meydana gelen kazalarda Yargıtay, ölenin kusurunun destekten yoksun kalanlara yansıtılamayacağını ve tam kusurlu sürücünün yakınlarının dahi işletenin sigortacısından tazminat isteyebileceğini kabul ediyordu. Bu nedenle kaza tarihi, tazminatın kapsamını doğrudan etkiler.
Tazminat nasıl hesaplanır?
Hesaplamayı aktüerya bilirkişisi yapar. Temel adımlar şunlardır:
- Desteğin geliriÖlenin belgelenen net geliri esas alınır; gelir ispatlanamıyorsa asgari ücret, ev işleri yapan eş için ise ev hizmetinin ekonomik karşılığı dikkate alınır. Ölenin kendi işletmesi varsa işletme kârı değil, onun yerine çalıştırılacak bir kişiye ödenecek ücret esas alınır.
- Destek paylarıGelir; desteğin kendisi, eşi, çocukları ve varsa ana-babası arasında paylaştırılır. Uygulamada desteğin kendisine ve eşine iki, her çocuğa bir pay ayrılması yaygındır; çocuklar destekten çıktıkça payları yeniden dağıtılır.
- Destek süresiEş için desteğin muhtemel yaşam süresi; çocuklar için ekonomik bağımsızlık kazanacakları yaş; aktif çalışma dönemi ve emeklilik sonrası dönem ayrı ayrı hesaplanır.
- Bilinen ve bilinmeyen dönemÖlüm tarihinden hesap tarihine kadar olan dönem gerçekleşmiş gelir verileriyle, sonraki dönem ise peşin sermaye değeri yöntemiyle hesaplanır.
- İndirim ve mahsupGerekiyorsa kusur ve hakkaniyet indirimi yapılır; Sosyal Güvenlik Kurumunun bağladığı gelirin rücuya tabi kısmı düşülür.
Örnek hesap
Destek paylarının dağılımıÖlen kişi aylık net 48.000 TL gelir elde ediyor; geride eşi ve iki çocuğu kalıyor. Uygulamadaki pay dağılımıyla desteğin kendisine 2, eşine 2, çocuklarına 1’er pay ayrılıyor (toplam 6 pay).
- Bir payın değeri (48.000 ÷ 6)
- 8.000 TL
- Eşin aylık destek kaybı (2 pay)
- 16.000 TL
- Her çocuğun aylık destek kaybı (1 pay)
- 8.000 TL
- Büyük çocuk destekten çıktığında (toplam 5 pay)
- Eş 19.200 TL, küçük çocuk 9.600 TL
Bilirkişi bu aylık kayıpları destek süresi boyunca dönem dönem hesaplar ve toplam tazminatı bulur.
Hak sahiplerine ödenen miras, dul ve yetim aylığı ile hayat sigortası tazminatı, rücu edilemeyen ya da ifa amacı taşımayan ödemeler olduğundan destekten yoksun kalma tazminatından indirilemez. 31 Temmuz 2026’dan sonraki kazalarda, desteğin kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tazminata karar tarihinden itibaren faiz işletilir; sigortacının tahkikattan önce yaptığı ödemeler ise oransal olarak mahsup edilir.
Başvuru ve dava yolu
- Belgelerin toplanmasıKaza tespit tutanağı, ceza soruşturma dosyası ve bilirkişi raporu, ölüm belgesi ve otopsi raporu, mirasçılık belgesi, nüfus kayıt örneği, ölenin gelirini gösteren belgeler ve hak sahiplerinin banka bilgileri.
- Sigortacıya yazılı başvuruDava açmadan veya tahkime gitmeden önce kusurlu aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru yapılması zorunludur. Sigortacı, gerekli belgeler iletildikten sonra sekiz iş günü içinde ödeme yapmakla yükümlüdür.
- Yanıt beklemeSigortacı 15 gün içinde yazılı yanıt vermezse ya da teklif talebi karşılamıyorsa dava açılabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir.
- ArabuluculukSigorta şirketine karşı açılacak davalar ticari dava sayıldığından dava öncesinde arabulucuya başvurulur; Sigorta Tahkim Komisyonu yolunda arabuluculuk aranmaz.
- Dava veya tahkimSigortacıya karşı asliye ticaret mahkemesinde ya da Sigorta Tahkim Komisyonunda, sürücü ve işletene karşı asliye hukuk mahkemesinde talepte bulunulur.
Sigortacının yaptığı ödeme teklifini kabul edip “ibraname” imzalamadan önce tazminatın bağımsız olarak hesaplatılması önerilir. Yetersiz ya da fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar sonradan iptal edilebilse de bu ayrı bir uyuşmazlık ve süre kaybı demektir.
Sigorta tahkim yolunun işleyişi için Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu yazımıza bakabilirsiniz. Faiz hesabını faiz hesaplayıcısı ile, peşin harcı harç hesaplayıcısı ile görebilirsiniz.
Zamanaşımı ve görevli mahkeme
- Trafik kazasından doğan tazminat talepleri, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ölümlü kazalarda taksirle öldürme suçunun on beş yıllık dava zamanaşımı uygulanır.
- Zamanaşımı sürücüye veya işletene karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş sayılır; sigortacıya karşı kesilmesi de diğerleri bakımından aynı sonucu doğurur.
- Dava; sigortacının şubesinin veya poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yerde, kazanın meydana geldiği yerde, davalının yerleşim yerinde ya da zarar görenin yerleşim yerinde açılabilir.
Sık sorulan sorular
Ölen kişi çalışmıyordu; yine de tazminat alınabilir mi?
Evet. Ev işlerini yürüten bir eşin ya da çocuklarına bakan bir ebeveynin desteği de ekonomik bir değer taşır. Gelir belgelenemiyorsa hesap genellikle asgari ücret üzerinden yapılır.
Kazada ölen kişi tam kusurluysa ne olur?
Haziran 2021 sonrasındaki kazalarda, ölenin kusuruna denk gelen kısım zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır. Ölen kişi tam kusurluysa yakınları kendi aracının trafik sigortacısından destek tazminatı alamaz; ancak varsa diğer kusurlu taraflara ve onların sigortacılarına başvurulabilir.
Mirası reddettim; tazminat isteyebilir miyim?
Evet. Destekten yoksun kalma tazminatı mirastan değil, destek ilişkisinden doğan kişisel bir haktır. Mirasın reddi bu hakkı etkilemez.
Ölümden sonra bağlanan aylık tazminattan düşülür mü?
SGK’nın bağladığı gelirin, kurumun sorumlulara rücu edebileceği kısmı tazminattan düşülür. Rücuya tabi olmayan ödemeler ile miras ve hayat sigortası tazminatı düşülmez.
Başvuru ve dava sürecini sizin yerinize takip edelim; hesaplamayı birlikte kontrol edelim.
Dayanak: 6098 sayılı TBK m. 53, 55 (7589 sayılı Kanunla değişik), 56, 61, 72; 2918 sayılı KTK m. 85, 88, 90–92 (7327 sayılı Kanunla eklenen m. 92/j), 97–99, 109–111; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 14, 30; Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli E. 2019/40, K. 2020/40 ve 29.12.2022 tarihli E. 2021/82, K. 2022/167 sayılı kararları.
Bu yazı 25 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her dosyanın koşulları farklıdır; karar vermeden önce bir avukata danışmanızı öneririz.
